Vanuit Nagasaki per vliegtuig vertrokken naar Osaka. Daar bezochten we het Peace Museum, volgens onze gids het enige museum in Japan dat gewijd is aan de vrede en niet alleen aan de oorlog. Ook hier weer werden we uitgebreidwelkom geheten en rondgeleid door directeur en medewerkers. Niet alleen werd hier getoond hoezeer de Japanse bevolking heeft geleden onder de oorlog, zoals werd laten zien in het atoombom museum in Nagasaki, maar er werd ook getoond hoe wreed en gruwelijk het Japanse leger eerderte keer is gegaan in China, Mantsjoerije en later in de andere landen van Zuid-Oost Azië. Dit is een omstreden punt in Japan. Er zijn sterke groeperingen in Japan (de havikken), die de gruwelen ontkennen of tenminste verdoezelen (mijn antwoord aan Willem Frische), maar er is ook een stroming die onder ogen ziet waar zij gefaald hebben. Met deze groepering komen wij op het ogenblik in contact.

Na het bezoek aan het Peace Centre ging het per luxe toeringcar richting Kyoto, de vroegere hoofdstad van Japan. Kyoto maakte op mij weliswaar de indruk van een wereldstad, maar het karakter was dat van een rustige, vriendelijke provinciestad. Deze stad herbergt heel veel cultuur. Het is de zetel geweest van de Shogun-dynastie, hetgeen nog te merken is aan de vele paleizen en tempels. Hier gingen we dan ook een dag cultuur snuiven. We bezochten de Gouden tempelmet het spiegelend meer, het keizerlijk paleis, de tempel met de duizend Boeddha's etc. Alle zeer verschillend, maar wat zij met elkaar gemeen hadden, was de indrukwekkende schoonheid, rust en harmonie, die zij uitstraalden. Ik heb diep respectgekregen voor de Japanse cultuur, hun gevoel voor esthetica tot uiting komend inhun bouwkunst, hun tuinarchitectuur, hun interieur (minimalistisch, functioneel) en tenslotte hun omgangsvormen.

De volgende dag vertrokken we per trein naar Tokyo. Hier kregen weeen staaltje te zienvan Japanse efficiency. Op onze ticket stond aangegeven in welke wagon wewaren ingedeeld en welkeplaatsen voor ons gereserveerd waren. De perrons waren beveiligd met hekken voorzien van openingen ter plaatsevan de in- en uitgangen van de trein, ik noem ze 'poortjes'.Op ons treinkaartje stond aangegeven 'wagen nr 9' , dus moesten we ons opstellenter hoogte van poortje 9. Toen de trein er aan kwam en het station binnen gleed, stopte die precies met de deuren voor de poortjes. In ons geval stopte de trein met wagen 9 precies voor poortje 9. Wonderlijk! Het eerste wat me op viel aan de treinen was, dat ze zo schoon waren, alsof ze regelrechtuit de wasstraat kwamen. Geen spoortje vuil, nergens grafity. De toiletten waren blinkend schoon en fris, de stoelen ruim en comfortabel. De stoelen konden zelfs 180 graden gedraaid worden, zodat je met z'n vieren een unit kon vormen. Kortom, hier kan Nederland nog wat van leren!